Trzeci próg podatkowy to na razie projekt ustawy o numerze UD458, opublikowany na stronach Rządowego Centrum Legislacji 21 sierpnia 2026 r. Projekt nie ma numeru druku sejmowego, nie przeszedł Rady Ministrów i nie trafił do Sejmu. Wszystko poniżej opisuje więc propozycję, nie obowiązujące prawo.
Media opisały reformę z perspektywy podatnika: ile zyskam, kto zyska, kiedy wejdzie. Dla działu kadr i płac ważniejsze jest coś innego. Projekt zmienia w ustawie o PIT dokładnie trzy przepisy, a dwa z nich to art. 32 ust. 2 i ust. 3, czyli zasady poboru zaliczek przez pracodawcę. Zaliczka na podatek przestaje być funkcją jednego progu i staje się funkcją dwóch, z czterema przypadkami obliczeniowymi zamiast trzech. To zmiana architektury naliczania płac, nie zmiana parametru w słowniku programu.
Ten tekst pokazuje mechanikę: jak wyliczyć zaliczkę w miesiącu przekroczenia progu, kiedy w jednej liście płac pojawią się trzy stawki naraz, co zrobić z oświadczeniami PIT-2 zawierającymi kwotę 120 000 zł i które elementy systemu płacowego dostosują się same, a które trzeba przestawić ręcznie.
Trzy progi zamiast dwóch: co zmienia projekt UD458
Projekt wprowadza trzystopniową skalę podatkową od 1 stycznia 2027 r. Pierwszy przedział rośnie ze 120 000 zł do 130 000 zł, między 130 000 zł a 150 000 zł pojawia się nowa stawka 24%, a stawka 32% obejmuje dopiero dochody powyżej 150 000 zł. Kwota wolna zostaje na poziomie 30 000 zł.
Projektowane brzmienie art. 27 ust. 1 ustawy o PIT:
| Podstawa obliczenia podatku w złotych | Podatek wynosi |
| do 130 000 | 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł |
| ponad 130 000 do 150 000 | 12 000 zł + 24% nadwyżki ponad 130 000 zł |
| ponad 150 000 | 16 800 zł + 32% nadwyżki ponad 150 000 zł |
Siatka jest arytmetycznie spójna: 130 000 zł razy 12% minus 3 600 zł daje 12 000 zł, a 12 000 zł plus 20 000 zł razy 24% daje 16 800 zł.
Poza skalą projekt podnosi stawkę daniny solidarnościowej z 4% na 5%, wprowadza stawkę CIT 22% dla podatników z przychodem powyżej 50 mln euro i obniża limit ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro. Według Oceny Skutków Regulacji na zmianie skali skorzysta około 3,5 mln podatników, a średnia korzyść wyniesie około 2 900 zł rocznie.
Czy nowe progi podatkowe 2027 są przesądzone?
Nie. Projekt jest na etapie uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania, wszystkie z datą 21 sierpnia 2026 r. Karta projektu na RCL ma puste etapy od Stałego Komitetu Rady Ministrów po skierowanie do Sejmu. Konsultacje mają trwać 21 dni i objąć 14 organizacji, w tym Krajową Radę Doradców Podatkowych, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce i Krajową Izbę Biur Rachunkowych.
Druga przyczyna niepewności siedzi w samym tekście projektu, w przepisie przejściowym.
Obniżka PIT jest prawnie sprzężona z podwyżkami
Art. 5 ust. 2 projektu uzależnia stosowanie nowej skali i nowych zasad poboru zaliczek od tego, że 1 stycznia 2027 r. wejdą w życie także przepisy o stawce CIT 22% oraz o obniżeniu limitu ryczałtu do 250 tys. euro. Nie chodzi o intencję polityczną, tylko o warunek zapisany w treści przepisu przejściowego.
Uzasadnienie projektu nazywa to wprost. Konstrukcja ma podkreślać „bezpośrednie powiązanie regulacji skutkujących ubytkiem dochodów sektora finansów publicznych z rozwiązaniami ten ubytek finansującymi”, a autorzy traktują pakiet „jako nierozerwalną całość”. Podstawę wywodzą z art. 216 ust. 5 Konstytucji i z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego o stabilności finansów publicznych.
Poprawka wycinająca w Sejmie CIT 22% albo limit ryczałtu wyłącza obniżkę PIT w całości, zamiast ją zmniejszać. Ustawa może zostać uchwalona i ogłoszona, a nowa skala i tak nie znajdzie zastosowania, jeśli któryś z warunkowych przepisów wypadnie albo dostanie inną datę wejścia w życie. Śledzenie samej daty publikacji w Dzienniku Ustaw nie wystarczy.
Który próg jest który? Porządek w nazewnictwie
Wydawcy nazywają kwotę 130 000 zł raz pierwszym progiem, raz drugim, a całą reformę raz trzecim progiem, raz podwyższeniem drugiego. Źródło zamieszania jest strukturalne: 130 000 zł to jednocześnie górna granica pierwszego przedziału i próg wejścia do drugiego.
W tym artykule trzymamy jedną konwencję:
- pierwszy przedział: podstawa do 130 000 zł, stawka 12%,
- drugi przedział: ponad 130 000 zł do 150 000 zł, stawka 24%, i to jest nowy element skali,
- trzeci przedział: ponad 150 000 zł, stawka 32%.
Osobno trzeba odciąć jedno nieporozumienie. Danina solidarnościowa nie jest progiem skali podatkowej. To odrębne świadczenie z art. 30h ustawy o PIT, w wysokości 4% od nadwyżki dochodu ponad 1 mln zł, rozliczane osobną deklaracją DSF-1. Projekt podnosi jej stawkę do 5%, ale po raz pierwszy dopiero do daniny, której termin zapłaty upływa 2 maja 2028 r. Do 30 kwietnia 2027 r. obowiązuje stawka 4%.
Ile zyska podatnik: tabela podatku przed i po
Korzyść zaczyna się od pierwszej złotówki podstawy opodatkowania ponad 120 000 zł, rośnie liniowo i zatrzymuje się na 3 600 zł przy podstawie 150 000 zł. Powyżej tej kwoty jest stała, niezależnie od tego, ile podatnik zarabia.
| Podstawa opodatkowania | Podatek 2026 | Podatek wg projektu | Różnica | Stawka efektywna 2026 | Stawka efektywna 2027 |
| 90 000 zł | 7 200 zł | 7 200 zł | 0 zł | 8,0% | 8,0% |
| 120 000 zł | 10 800 zł | 10 800 zł | 0 zł | 9,0% | 9,0% |
| 125 000 zł | 12 400 zł | 11 400 zł | 1 000 zł | 9,9% | 9,1% |
| 130 000 zł | 14 000 zł | 12 000 zł | 2 000 zł | 10,8% | 9,2% |
| 140 000 zł | 17 200 zł | 14 400 zł | 2 800 zł | 12,3% | 10,3% |
| 150 000 zł | 20 400 zł | 16 800 zł | 3 600 zł | 13,6% | 11,2% |
| 200 000 zł | 36 400 zł | 32 800 zł | 3 600 zł | 18,2% | 16,4% |
| 300 000 zł | 68 400 zł | 64 800 zł | 3 600 zł | 22,8% | 21,6% |
| 500 000 zł | 132 400 zł | 128 800 zł | 3 600 zł | 26,5% | 25,8% |
| 1 000 000 zł | 292 400 zł | 288 800 zł | 3 600 zł | 29,2% | 28,9% |
Wyliczenie własne Varico na podstawie projektowanego art. 27 ust. 1, liczone na podstawie obliczenia podatku, czyli po odliczeniu składek społecznych.
Ocena Skutków Regulacji podaje dwa progi, które w prasie bywają mylone. Efektywny klin podatkowy maleje od wynagrodzenia około 11 880 zł brutto miesięcznie, a pasmo od około 11 880 zł do około 14 780 zł to zakres, w którym spada krańcowa stawka. Pierwsza liczba mówi, kiedy pracownik cokolwiek zyska. Druga mówi, od kiedy zyska maksimum.
Zaliczka na podatek przy trzech progach: nowy art. 32 ust. 2
Płatnik będzie miał cztery przypadki obliczeniowe zamiast trzech i dwa momenty przekroczenia zamiast jednego. Projektowane brzmienie art. 32 ust. 2 ustawy o PIT:
„2. Zaliczki za miesiące od stycznia do grudnia wynoszą:
- za miesiące, w których dochód podatnika uzyskany od początku roku od danego płatnika nie przekroczył kwoty 130 000 zł, 12% dochodu uzyskanego w danym miesiącu;
- za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku od danego płatnika przekroczył kwotę 130 000 zł oraz nie przekroczył kwoty 150 000 zł, 24% dochodu uzyskanego w danym miesiącu;
- za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku od danego płatnika przekroczył kwotę 150 000 zł, 32% dochodu uzyskanego w danym miesiącu;
- za miesiąc, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku od danego płatnika przekroczył kwotę 130 000 zł lub 150 000 zł, odpowiednio: 12% od tej części dochodu uzyskanego w danym miesiącu, która nie przekroczyła kwoty 130 000 zł, 24% od tej części dochodu, która w danym miesiącu przekroczyła kwotę 130 000 zł, ale nie przekroczyła kwoty 150 000 zł, 32% dochodu od nadwyżki ponad kwotę 150 000 zł.”
Cytat pochodzi z pliku projektu opublikowanego na RCL 21 sierpnia 2026 r.
Licznik pozostaje licznikiem dochodu uzyskanego od początku roku od danego płatnika. Każdy pracodawca liczy własne narastające i nie wie nic o dochodzie pracownika u innych.
Pkt 2 i pkt 3 działają na całość miesięcznego dochodu. Po przekroczeniu progu cały dochód kolejnego miesiąca wchodzi pod wyższą stawkę, dokładnie tak jak dziś przy stawce 32%.
Pkt 4 obsługuje miesiąc przekroczenia i rozbija dochód tego miesiąca na warstwy. Warstw może być trzy, a nie dwie jak dotychczas.
Miesiąc mieszany: jak policzyć zaliczkę w miesiącu przekroczenia progu
W miesiącu przekroczenia progu płatnik dzieli dochód tego miesiąca na warstwy i do każdej stosuje inną stawkę. Przy dwóch progach takich miesięcy może być dwa w roku, a każdy z nich liczy się inną parą stawek.
Przykład dla pracownika z dochodem 20 000 zł miesięcznie, czyli 240 000 zł rocznie. Dochód rozumiany jak w art. 32 ust. 4, po odliczeniu kosztów uzyskania i składek społecznych, bez kwoty zmniejszającej.
| Miesiąc | Dochód narastająco | Podstawa | Warstwy 12% / 24% / 32% | Zaliczka wg projektu | Zaliczka wg zasad 2026 |
| 1 do 6 | do 120 000 zł | pkt 1 | 20 000 / 0 / 0 | 2 400 zł | 2 400 zł |
| 7 | 140 000 zł | pkt 4 | 10 000 / 10 000 / 0 | 3 600 zł | 6 400 zł |
| 8 | 160 000 zł | pkt 4 | 0 / 10 000 / 10 000 | 5 600 zł | 6 400 zł |
| 9 do 12 | 180 000 zł i dalej | pkt 3 | 0 / 0 / 20 000 | 6 400 zł | 6 400 zł |
| Rok | 240 000 zł | 49 200 zł | 52 800 zł |
Dwa miesiące mieszane wypadają bezpośrednio po sobie. Miesiąc 7 nie zawiera warstwy 32%, miesiąc 8 nie zawiera warstwy 12%. Silnik naliczania musi obsłużyć oba warianty, a nie jeden uniwersalny wzór.
Warstwy widać na samym dokumencie. Lista płac pokazuje kwotę do wypłaty, składki i zaliczkę na podatek dochodowy, a jej dane trafiają potem do deklaracji PIT-4R. Jak czytać i wystawiać ten dokument, opisujemy w poradniku o tym, jak prawidłowo wystawić listę płac.
Trzy stawki w jednej liście płac
Przy wyższych wynagrodzeniach i przy dużych wypłatach jednorazowych dochód narastająco przeskakuje oba progi w tym samym miesiącu. Wtedy pkt 4 działa w pełnej postaci i jedna lista płac zawiera trzy warstwy.
Pracownik z dochodem 60 000 zł miesięcznie w trzecim miesiącu roku ma narastająco 180 000 zł. Zaliczka za ten miesiąc to 12% od 10 000 zł, 24% od 20 000 zł i 32% od 30 000 zł, razem 15 600 zł zamiast 19 200 zł według zasad z 2026 r.
Ten sam przypadek pojawi się przy premii rocznej, odprawie i wypłacie z programu motywacyjnego, jeśli świadczenie przeskoczy obie granice. W obecnym stanie prawnym taka sytuacja nie istnieje, bo próg jest jeden i warstwy mogą być najwyżej dwie.
Ryzyko rośnie tam, gdzie pensja ma dużo elementów zmiennych. Premia, nagroda i dodatki to osobne składniki wynagrodzenia, a każdy z nich powiększa dochód narastająco w miesiącu wypłaty i może przesunąć moment przekroczenia progu o kilka miesięcy do przodu.
Ile miesięcy mieszanych wystąpi u Twoich pracowników
Liczba i typ miesięcy zależą od poziomu wynagrodzenia. Symulacja dla stałego dochodu miesięcznego:
| Dochód miesięczny | Dochód roczny | Miesiące mieszane | W tym z trzema warstwami | Czyste miesiące 24% | Czyste miesiące 32% |
| 10 000 zł | 120 000 zł | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 11 000 zł | 132 000 zł | 1 | 0 | 0 | 0 |
| 12 000 zł | 144 000 zł | 1 | 0 | 1 | 0 |
| 13 000 zł | 156 000 zł | 2 | 0 | 0 | 0 |
| 15 000 zł | 180 000 zł | 2 | 0 | 1 | 1 |
| 20 000 zł | 240 000 zł | 2 | 0 | 0 | 4 |
| 30 000 zł | 360 000 zł | 2 | 0 | 0 | 6 |
| 40 000 zł | 480 000 zł | 1 | 1 | 0 | 8 |
| 60 000 zł | 720 000 zł | 1 | 1 | 0 | 9 |
Wyliczenie własne Varico na dosłownym brzmieniu projektowanego art. 32 ust. 2 pkt 1 do 4.
Z tabeli wynika obserwacja, która ma znaczenie dla testów oprogramowania. Czysty miesiąc rozliczany w całości stawką 24%, czyli przypadek z pkt 2, w większości scenariuszy nie wystąpi ani razu. Drugi przedział ma tylko 20 000 zł szerokości, więc przy typowych wynagrodzeniach mieści się w jednym albo dwóch miesiącach, a te i tak są miesiącami mieszanymi. Zestaw testowy zbudowany wokół pkt 2 przejdzie walidację i nie wykryje błędu w pkt 4.
Druga obserwacja: dwa miesiące mieszane pod rząd to przypadek typowy, nie brzegowy. Występuje w całym paśmie od około 13 000 zł do około 35 000 zł dochodu miesięcznego, czyli u znacznej części kadry specjalistycznej i menedżerskiej.
Nieaktualne stawki i procedury niedostosowane do nowych przepisów to jedna z częstszych przyczyn pomyłek na liście płac, obok błędnych danych wejściowych i ręcznych obliczeń. Zebraliśmy je w tekście o najczęstszych błędach przy naliczaniu płac.
Wspólne rozliczenie małżonków: wyższa pensja, niższa wypłata netto
Projekt dopisuje do art. 32 ust. 3 nowy pkt 3 i to on tworzy najbardziej kontrintuicyjny skutek całej reformy. Pracownik z wysokim wynagrodzeniem, który złożył oświadczenie o wspólnym rozliczeniu, dostanie w 2027 r. mniej na rękę niż w 2026 r., mimo że jego roczny podatek będzie niższy.
Mechanizm jest prosty. W obecnym art. 32 ust. 3 pkt 2 warunek dotyczy wyłącznie dochodów małżonka. Podatnik z oświadczeniem i małżonkiem bez dochodów płaci 12% przez dwanaście miesięcy niezależnie od tego, jak dużo zarabia. W projektowanym pkt 2 dochody podatnika muszą dodatkowo zmieścić się w przedziale do 150 000 zł. Powyżej tej kwoty stosuje się nowy pkt 3, a ten przewiduje 12% do momentu przekroczenia 150 000 zł i 24% od całości dochodu w każdym kolejnym miesiącu.
| Dochód roczny podatnika | Zaliczki wg zasad 2026 | Zaliczki wg projektu | Różnica pobrana w trakcie roku |
| 150 000 zł | 18 000 zł | 18 000 zł | 0 zł |
| 160 000 zł | 19 200 zł | 20 400 zł | 1 200 zł |
| 180 000 zł | 21 600 zł | 25 200 zł | 3 600 zł |
| 240 000 zł | 28 800 zł | 39 600 zł | 10 800 zł |
| 300 000 zł | 36 000 zł | 54 000 zł | 18 000 zł |
| 500 000 zł | 60 000 zł | 102 000 zł | 42 000 zł |
Wyliczenie własne Varico, małżonek bez dochodów, bez kwoty zmniejszającej.
Nadpłata wróci w zeznaniu rocznym za 2027 r., czyli wiosną 2028 r. Do tego czasu pracownik z dochodem 300 000 zł odda w zaliczkach 18 000 zł więcej niż dziś. Dla działu kadr oznacza to konkretną kolejkę pytań w miesiącu przekroczenia progu i warto przygotować komunikat, zanim ktoś zobaczy pasek płacowy.
PIT-2 z kwotą 120 000 zł: co zrobić z oświadczeniami
Obowiązujący wzór to PIT-2 w wersji 9, opublikowany przez Ministerstwo Finansów 30 grudnia 2022 r. i od tego czasu niezmieniany. Jego część E zawiera zaszytą na sztywno kwotę 120 000 zł w obu wariantach oświadczenia o wspólnym rozliczeniu, a podatnik wybiera wariant przez skreślenie niewłaściwej treści.
Po zmianie art. 32 ust. 3 warianty muszą być trzy, bo dochodzi nowy pkt 3. Formularz w obecnym kształcie nie obsłuży nowej konstrukcji.
Projekt nie przewiduje wydania nowego wzoru. Przewiduje natomiast przepis przejściowy o wąskim zakresie:
„Art. 4. Oświadczenia złożone na podstawie art. 32 ust. 3 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stają się oświadczeniami złożonymi na podstawie art. 32 ust. 3 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.”
Uzasadnienie opisuje ten przepis szerzej, niż brzmi jego treść, bo mówi ogólnie o zachowaniu w mocy oświadczeń złożonych przed wejściem ustawy w życie. Sam przepis konwertuje wyłącznie oświadczenia odnoszące się do pkt 2 i milczy o pkt 1.
Trzy praktyczne konsekwencje dla płatnika:
- Oświadczenie złożone w 2024 r. zachowa moc, ale będzie odnosić się do progu 120 000 zł, który przestanie istnieć. Interpretacja spada na pracodawcę.
- Wzór PIT-2 jest fakultatywny. Podstawą jest art. 31a ust. 2 ustawy o PIT, który mówi, że oświadczenia „mogą być składane według ustalonego wzoru”, a objaśnienia do formularza dopuszczają, żeby płatnik przyjmował je własnym systemem kadrowo-płacowym. Ministerstwo nie wydaje wzoru rozporządzeniem, tylko publikuje go na stronie. Plus jest taki, że może to zrobić szybko. Minus taki, że nie ma terminu, na który można się kalendarzowo przygotować.
- Precedens nie napawa optymizmem. Wzór PIT-2 w wersji 9, obsługujący zmiany wchodzące 1 stycznia 2023 r., ukazał się 30 grudnia 2022 r., czyli na dwa dni przed wejściem przepisów. Rok wcześniej wzór opublikowano już po rozpoczęciu obowiązywania nowych zasad i zmieniano go w trakcie roku.
Ekran oświadczenia w systemie płacowym wymaga więc przebudowy, a nie tylko podmiany liczby w treści wariantu.
Wniosek o wyższą zaliczkę: art. 41a przestaje być jednoznaczny
Art. 1 projektu zmienia w ustawie o PIT trzy przepisy: art. 27 ust. 1, art. 30h ust. 1 oraz art. 32 ust. 2 i 3. Lista jest zamknięta i nie ma na niej art. 41a, który brzmi tak:
„Art. 41a. Płatnicy, o których mowa w art. 32 do 35 i art. 41 ust. 1, na wniosek podatnika obliczają i pobierają w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy, stosując zamiast najniższej stawki określonej w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, wyższą stawkę podatkową określoną w tej skali.”
Przy dwóch stawkach zwrot „wyższa stawka podatkowa określona w tej skali” miał jednego desygnata i przepis działał bez sporu. Praktyka rynkowa nazywa ten wniosek po prostu wnioskiem o 32%, co widać w tytułach wzorów krążących po działach kadr. Przy trzech stawkach zwrot w liczbie pojedynczej ma dwa desygnaty, 24% i 32%, a przepis nie zawiera reguły wyboru.
Skutki operacyjne są konkretne. Pole „wniosek o wyższą zaliczkę” przestaje być polem typu tak lub nie i musi stać się polem wyboru wartości. Wzór wniosku używany u pracodawcy wymaga przeredagowania, bo dziś zwykle wymienia 32% wprost. Do rozstrzygnięcia pozostaje, czy podatnik może wskazać stawkę 24%, czy przepis należy czytać jako odesłanie do stawki najwyższej.
To jest pytanie do Ministerstwa Finansów na etapie konsultacji publicznych i dobry powód, żeby biuro rachunkowe albo dział kadr zgłosiło uwagę zamiast czekać na wyjaśnienie w styczniu 2027 r.
Co dostosuje się samo, a co trzeba przestawić ręcznie
Kwota 120 000 zł występuje w ustawie o PIT wyłącznie w art. 27 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 2 i 3. Wszystkie pozostałe przepisy odwołują się do niej pośrednio, przez sformułowanie „kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej”, więc podniosą się automatycznie.
Dotyczy to między innymi:
- limitu 50% kosztów uzyskania przychodów dla twórców i artystów wykonawców z art. 22 ust. 9a, który wzrośnie ze 120 000 zł do 130 000 zł,
- bazy podatkowej dla zakładów pracy chronionej i zakładów aktywności zawodowej, które przekazują zaliczki na szczególnych zasadach, w 40% na PFRON i w 60% na zakładowy fundusz rehabilitacji.
Oba skutki potwierdza uzasadnienie projektu.
Automatyzm przepisu nie oznacza automatyzmu w programie. Limit 50% kosztów autorskich jest w systemie płacowym osobnym licznikiem rocznym, niezależnym od licznika progów skali. Jeśli podczas aktualizacji ktoś zmieni tylko progi, licznik kosztów zostanie na 120 000 zł i przez cały 2027 r. będzie zaniżał koszty pracownikom z honorariami autorskimi. Błąd wyjdzie dopiero w informacji PIT-11 wystawianej na początku 2028 r., czyli po dwunastu miesiącach.
Wieloetatowcy: dopłaty w rozliczeniu za 2027 rok
Licznik z art. 32 ust. 2 mierzy dochód uzyskany od początku roku od danego płatnika. Każdy pracodawca prowadzi własne narastające od zera i nie uwzględnia dochodów pracownika z innych źródeł.
Podniesienie pierwszego progu ze 120 000 zł do 130 000 zł powiększa strefę, w której żaden płatnik nie pobierze wyższej zaliczki, o 10 000 zł na każdego płatnika. Drugi przedział jest wąski, więc u pracownika łączącego dwa etaty prawie zawsze zostanie przeoczony przez obu pracodawców z osobna, a w zeznaniu rocznym zadziała łącznie.
Efekt pojawi się dopiero wiosną 2028 r., przy rozliczeniu za 2027 r., w postaci wyższych dopłat w PIT-37 i PIT-36. Przepisy nie nakładają tu na pracodawcę żadnego obowiązku informacyjnego. Warto jednak dołączyć krótką informację dla pracowników wielozatrudnionych do wysyłki PIT-11, bo pytania i tak trafią do kadr.
Czego rząd nie policzył: 1,2 mln płatników w Ocenie Skutków Regulacji
Ocena Skutków Regulacji do projektu UD458 wymienia w tabeli podmiotów, na które oddziałuje projekt, pozycję o brzmieniu: płatnicy podatku PIT, 1,2 mln płatników według liczby deklaracji PIT-4R wystawionych w 2025 r., oddziaływanie „dostosowanie systemów płacowo-księgowych”. W tej samej tabeli figuruje Ministerstwo Finansów z oddziaływaniem „konieczność dostosowania systemów informatycznych” oraz 400 urzędów skarbowych ze zmianami dostosowawczymi.
Dwie strony dalej ten sam dokument w punkcie 8, dotyczącym zmiany obciążeń regulacyjnych, ma zaznaczoną odpowiedź „nie dotyczy” i pustą sekcję komentarza. W punkcie 9 stwierdza, że regulacje „nie mają bezpośredniego wpływu na rynek pracy”. W punkcie 10 nie zaznaczono pola „informatyzacja”, a omówienie mówi, że ustawa nie będzie miała bezpośredniego wpływu na informatyzację.
Autor projektu policzył 1,2 mln podmiotów, które muszą dostosować systemy, i w tym samym dokumencie zadeklarował, że projekt nie zmienia obciążeń regulacyjnych ani nie wpływa na informatyzację. Ta rozbieżność nie jest interpretacją, tylko zestawieniem dwóch fragmentów jednego pliku opublikowanego na RCL.
Praktyczny wniosek dla pracodawcy jest taki, że po stronie państwa nie ma zaplanowanego wsparcia ani czasu na wdrożenie. Kalendarz aktualizacji systemu jest wyłącznie problemem płatnika i jego dostawcy oprogramowania.
Kalendarz przygotowań: co zrobić do stycznia 2027
Zaliczka za grudzień 2026 r. i za styczeń 2027 r. rozstrzygną się w odstępie kilku tygodni. Art. 85 Kodeksu pracy wyznacza termin wypłaty do 10 dnia następnego miesiąca, więc firmy płacące za styczeń jeszcze w styczniu potrzebują gotowego systemu na przełomie roku, a te płacące do 10 lutego mają miesiąc zapasu.
Lista kontrolna dla działu kadr i płac oraz dla biura rachunkowego:
- Wypisz pracowników, których dochód narastająco przekroczy w 2027 r. 130 000 zł albo 150 000 zł. To lista osób, u których wystąpi miesiąc mieszany, i jednocześnie lista przypadków testowych.
- Sprawdź, którzy z nich mają złożone oświadczenie o wspólnym rozliczeniu i policz, o ile spadnie im wypłata netto po przekroczeniu 150 000 zł.
- Zbierz wnioski z art. 41a, czyli o pobór zaliczki według wyższej stawki, i przygotuj nową wersję wzoru z wyborem stawki.
- Zweryfikuj u dostawcy oprogramowania, czy silnik zaliczek obsłuży dwa progi i trzy warstwy w jednej liście płac, a nie tylko zmienioną wartość progu w konfiguracji.
- Sprawdź, gdzie w systemie siedzi limit 50% kosztów autorskich i czy jest przestawiany razem ze skalą.
- Zaplanuj komunikat do pracowników na miesiąc przekroczenia progu i osobny dla wielozatrudnionych.
- Ustal, kto śledzi warunek z art. 5 ust. 2, czyli czy razem z nową skalą weszły w życie przepisy o CIT 22% i o limicie ryczałtu.
Do punktu 4 i 5 warto podejść wcześniej niż zwykle. Zmiana parametru to kwestia tygodni po stronie producenta. Przebudowa logiki naliczania na cztery przypadki i dwa liczniki to kwestia miesięcy.
Co jeśli ustawa się spóźni: lekcja ze stycznia 2022
Projekt zakłada wejście w życie 1 stycznia 2027 r. i nie zawiera przepisu, który mówiłby płatnikom, co zrobić, gdyby ustawa została ogłoszona później. Nie ma odpowiednika art. 23 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o PIT, który przy poprzedniej obniżce nakazał płatnikom stosować nową stawkę dopiero od lipca, bez korygowania zaliczek za pierwsze półrocze.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 lutego 2005 r., sygn. K 48/04, mówi, że zmiany w podatku dochodowym powinny być ogłaszane co najmniej na miesiąc przed końcem poprzedniego roku podatkowego. To zasada wywiedziona z art. 2 Konstytucji, a nie norma bezwzględnie wiążąca, więc data 30 listopada nie jest terminem, po którym ustawa nie może wejść w życie. Planuj tak, jakby mogła wejść mimo publikacji w grudniu.
Ostatnią obniżkę stawki PIT przeprowadzono właśnie w takim trybie. Nowelizacja z czerwca 2022 r., promowana hasłem Niskie Podatki, zeszła ze stawki 17% na 12%, ustaliła kwotę zmniejszającą podatek na 3 600 zł i pozwoliła części przedsiębiorców przejść na skalę podatkową. Zestaw tamtych zmian opisaliśmy w tekście o Polskim Ładzie 2.0.
Najbliższy precedens operacyjny to styczeń 2022 r. Ustawa wprowadzająca Polski Ład została ogłoszona 23 listopada 2021 r. i weszła w życie 1 stycznia 2022 r., po 38 dniach vacatio legis. Siedem dni po jej wejściu Minister Finansów wydał rozporządzenie z 7 stycznia 2022 r., które nakazało płatnikom liczyć każdą zaliczkę dwa razy, według stanu prawnego z 2022 r. i według stanu na 31 grudnia 2021 r., pobierać niższą i prowadzić rejestr odroczonej nadwyżki. Systemy płacowe dostały trzy nowe wymagania w jeden dzień, w miesiącu, w którym działy kadr wystawiają informacje PIT-11.
Kosztowna w styczniu 2022 r. okazała się nie sama zmiana zasad, ale to, że mechanizm korygujący pojawił się już po pierwszej wypłacie. Płatnicy musieli wtedy przeliczyć styczniowe listy płac i zwrócić pracownikom pobraną nadwyżkę.
Jak Rozliczenie Płac radzi sobie ze zmianami w skali podatkowej
Zmiana skali podatkowej dotyka w programie kadrowo-płacowym trzech miejsc naraz: silnika naliczania zaliczek, licznika dochodu narastająco i limitów rocznych, takich jak koszty autorskie. Przy planowaniu aktualizacji warto sprawdzić u swojego dostawcy każde z nich osobno.
Rozliczenie Płac od Varico aktualizujemy zgodnie ze zmianami przepisów, a w licencji 4Inclusive za same zmiany prawne w programie nie płacisz osobno.
Program możesz sprawdzić przez 30 dni i przeliczyć płace na własnych danych kadrowych.
Najczęstsze pytania o trzeci próg podatkowy (FAQ)
Czy trzeci próg podatkowy 2027 już obowiązuje?
Nie. Na 8 września 2026 r. trzeci próg podatkowy to projekt ustawy UD458, opublikowany na stronach Rządowego Centrum Legislacji 21 sierpnia 2026 r. Projekt jest na etapie konsultacji publicznych, nie przeszedł Rady Ministrów i nie ma numeru druku sejmowego. Planowane wejście w życie to 1 stycznia 2027 r.
Ile wynosi trzeci próg podatkowy w 2027 roku?
Trzeci przedział skali obejmuje dochody powyżej 150 000 zł i jest opodatkowany stawką 32%. Nowy, drugi przedział obejmuje dochody od 130 000 zł do 150 000 zł i stawkę 24%. Pierwszy przedział, do 130 000 zł, pozostaje przy stawce 12% z kwotą zmniejszającą podatek 3 600 zł.
Od kiedy pracodawca pobiera zaliczkę 24%?
Pracodawca stosuje stawkę 24% do całości dochodu za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód pracownika narastająco od początku roku przekroczył 130 000 zł i nie przekroczył 150 000 zł. W samym miesiącu przekroczenia płatnik rozbija dochód na warstwy: 12% do 130 000 zł i 24% od nadwyżki.
Czy trzeba na nowo zebrać oświadczenia PIT-2 przed 2027 rokiem?
Projekt nie przewiduje takiego obowiązku, ale art. 4 projektu konwertuje wyłącznie oświadczenia złożone na podstawie art. 32 ust. 3 pkt 2. Obowiązujący wzór PIT-2 w wersji 9 zawiera zaszytą kwotę 120 000 zł i nie obsługuje nowego, trzeciego wariantu. Ministerstwo Finansów nie zapowiedziało publikacji nowego wzoru.
Czy pracownik może stracić na nowej skali podatkowej?
Roczny podatek nie wzrośnie nikomu. Spadnie natomiast wypłata netto w trakcie 2027 r. u pracowników z dochodem powyżej 150 000 zł, którzy złożyli oświadczenie o wspólnym rozliczeniu z małżonkiem. Dziś płacą 12% zaliczki przez cały rok, a po zmianie po przekroczeniu 150 000 zł zapłacą 24%. Nadpłata wróci w rozliczeniu rocznym wiosną 2028 r.
Czy danina solidarnościowa to trzeci próg podatkowy?
Nie. Danina solidarnościowa to odrębne świadczenie z art. 30h ustawy o PIT, wynoszące 4% od nadwyżki dochodu ponad 1 mln zł i rozliczane deklaracją DSF-1. Projekt podnosi jej stawkę do 5%, ale pierwszy raz dopiero do daniny, której termin zapłaty upływa 2 maja 2028 r.
Czy obniżka PIT może nie wejść mimo uchwalenia ustawy?
Tak. Art. 5 ust. 2 projektu uzależnia stosowanie nowej skali i nowych zasad poboru zaliczek od tego, że 1 stycznia 2027 r. wejdą w życie także przepisy o stawce CIT 22% i o obniżeniu limitu ryczałtu do 250 tys. euro. Wycięcie któregokolwiek z tych elementów w toku prac wyłącza zmianę skali.
Stan prawny: 8 września 2026 r. Artykuł opisuje projekt ustawy UD458 w brzmieniu opublikowanym na stronach Rządowego Centrum Legislacji 21 sierpnia 2026 r. Zaktualizujemy go po przyjęciu projektu przez Radę Ministrów i po skierowaniu do Sejmu.
Źródła: projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wraz z uzasadnieniem i Oceną Skutków Regulacji, numer UD458, Rządowe Centrum Legislacji, 21 sierpnia 2026 r.; ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. z 2026 r. poz. 592; wzór PIT-2 w wersji 9, Ministerstwo Finansów, 30 grudnia 2022 r.; rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 28; ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 1265; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. K 48/04.