Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to forma opodatkowania działalności, w której podatek płacisz od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawka zależy od rodzaju działalności i wynosi od 2% do 17%. W 2026 r. ryczałt może wybrać przedsiębiorca, którego przychody za 2025 r. nie przekroczyły 2 mln euro, czyli 8 517 200 zł.
Na przełomie 2026 i 2027 r. zmieniają się trzy rzeczy. Ewidencję przychodów trzeba prowadzić w programie komputerowym i wysłać do urzędu skarbowego jako plik JPK_EWP, najpierw za 2026 r. (część podatników), potem za 2027 r. (pozostali). Składka zdrowotna na 2027 r. zostanie przeliczona od nowego przeciętnego wynagrodzenia. A 29 września 2026 r. rząd skierował do Sejmu projekt obniżenia limitu ryczałtu do 250 tys. euro, o którego zastosowaniu w 2027 r. zdecydują przychody osiągnięte w 2026 r.
Stan prawny: 30 września 2026 r.
Czym jest ryczałt ewidencjonowany i kto może go wybrać?
Ryczałt ewidencjonowany może wybrać osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, także w formie spółki cywilnej osób fizycznych albo spółki jawnej osób fizycznych, oraz przedsiębiorstwo w spadku (art. 6 ust. 1 ustawy o ryczałcie). Nie mogą go stosować spółki kapitałowe ani spółki osobowe z udziałem osób prawnych.
Podstawą opodatkowania jest przychód. Art. 12 ust. 2 stanowi wprost, że ryczałt pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania. Od przychodu możesz odliczyć tylko pozycje wymienione w art. 11, w tym:
- zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne,
- 50% zapłaconych w roku składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu działalności opodatkowanej ryczałtem (art. 11 ust. 1a),
- niektóre ulgi z ustawy o PIT, na przykład na termomodernizację, IKZE albo ulgę rehabilitacyjną, o ile nie zostały odliczone w innym zeznaniu.
Ryczałtowiec nie prowadzi księgi przychodów i rozchodów. Prowadzi ewidencję przychodów, wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i przechowuje dowody zakupu towarów (art. 15 ust. 1).
Ryczałtowiec może też wybrać metodę kasową (art. 6 ust. 1g), opisaną w tekście o kasowym PIT w 2026 r..
Stawki ryczałtu 2026: tabela z przykładami działalności
Stawki określa art. 12 ust. 1 ustawy o ryczałcie. Przypisanie działalności do stawki następuje według symbolu PKWiU, a nie według nazwy zawodu czy kodu PKD z wpisu w CEIDG.
| Stawka | Przykłady działalności (art. 12 ust. 1) |
| 17% | wolne zawody: adwokat, radca prawny, notariusz, doradca podatkowy, biegły rewident, księgowy, tłumacz, agent i broker ubezpieczeniowy, rzecznik patentowy, wykonujący zawód osobiście (pkt 1) |
| 15% | usługi doradztwa związanego z zarządzaniem, reklamowe, badania rynku, prawne i rachunkowo-księgowe poza wolnym zawodem, pośrednictwo w sprzedaży hurtowej, przetwarzanie danych, fotograficzne, finansowe i ubezpieczeniowe, rekrutacyjne, turystyczne (pkt 2) |
| 14% | opieka zdrowotna (PKWiU dział 86), usługi architektoniczne i inżynierskie, badania i analizy techniczne, specjalistyczne projektowanie (pkt 2a) |
| 12% | usługi IT: oprogramowanie (PKWiU ex 62.01.1 i 62.01.2), doradztwo w zakresie sprzętu i oprogramowania, zarządzanie siecią i systemami informatycznymi, wydawanie pakietów oprogramowania (pkt 2b) |
| 10% | kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (pkt 3) oraz sprzedaż środków trwałych w postaci nieruchomości i praw majątkowych (ust. 10) |
| 8,5% i 12,5% | najem i obsługa nieruchomości własnych w działalności (PKWiU 68.20.1), zakwaterowanie (dział 55), badania naukowe i prace rozwojowe, wynajem samochodów bez kierowcy: 8,5% do 100 000 zł przychodu, 12,5% od nadwyżki (pkt 4) |
| 8,5% | pozostałe usługi, w tym edukacyjne (dział 85), gastronomia w zakresie napojów powyżej 1,5% alkoholu, prowizje komisanta (pkt 5) |
| 5,5% | działalność wytwórcza, roboty budowlane, przewóz ładunków taborem o ładowności powyżej 2 ton (pkt 6) |
| 3% | handel, gastronomia bez napojów alkoholowych powyżej 1,5%, sprzedaż ruchomych składników majątku używanych w działalności (pkt 7) |
| 2% | działy specjalne produkcji rolnej (pkt 8) |
Trzy uwagi praktyczne do tej tabeli.
Lekarz i architekt to nie wolny zawód w rozumieniu ustawy. Definicja z art. 4 ust. 1 pkt 11 zawiera zamknięty katalog zawodów i nie obejmuje lekarzy, pielęgniarek ani architektów. Usługi zdrowotne i architektoniczne mają osobną stawkę 14%.
Wolny zawód z pracownikiem przestaje być wolnym zawodem. Liczy się osobiste wykonywanie zawodu, bez zatrudniania osób do czynności związanych z jego istotą. Biuro rachunkowe zatrudniające księgową traci stawkę 17% jako wolny zawód i stosuje 15% dla usług rachunkowo-księgowych.
Kilka stawek wymaga podziału w ewidencji. Jeśli prowadzisz działalność opodatkowaną różnymi stawkami, ewidencja musi pozwalać ustalić przychód z każdego rodzaju działalności. Jeżeli nie pozwala, art. 12 ust. 3 każe zastosować do całości stawkę 8,5% albo najwyższą ze stawek, z których przychody osiągasz. To mocny argument za programem, który przypisuje stawkę do każdego wpisu.
Kiedy ryczałt się opłaca: porównanie z podatkiem liniowym i skalą
Ryczałt opłaca się przy wysokiej marży i niskich kosztach, a przestaje się opłacać, gdy koszty stanowią dużą część przychodu. Decyduje suma podatku i składki zdrowotnej, bo składka jest na każdej formie liczona inaczej.
Policzyliśmy trzy profile dla 2026 r. Założenia:
- jednoosobowa działalność bez pracowników, pełny ZUS: składki społeczne z chorobowym 1 926,76 zł miesięcznie, czyli 23 121,12 zł rocznie (zus.pl),
- ryczałt: składka zdrowotna według progu przychodu (tabela w dalszej części), od przychodu odliczone składki społeczne i 50% składki zdrowotnej,
- skala: 12% do 120 000 zł dochodu minus 3 600 zł kwoty zmniejszającej, 32% od nadwyżki, składka zdrowotna 9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie, bez odliczenia,
- liniowy: 19%, składka zdrowotna 4,9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie, odliczona od dochodu w limicie 14 100 zł,
- bez ulg, bez wspólnego rozliczenia, kwoty roczne w złotych.
| Profil | Forma | Podatek | Składka zdrowotna | Podatek + zdrowotna | Zostaje po podatku i ZUS |
| A: programista, 12%, przychód 240 000 zł, koszty 15 000 zł | ryczałt | 25 427 | 9 967 | 35 394 | 166 485 |
| skala | 37 001 | 18 169 | 55 170 | 146 709 | |
| liniowy | 36 477 | 9 892 | 46 369 | 155 510 | |
| B: firma budowlana, 5,5%, przychód 400 000 zł, koszty 220 000 zł | ryczałt | 20 235 | 17 940 | 38 175 | 118 703 |
| skala | 22 601 | 14 119 | 36 720 | 120 159 | |
| liniowy | 28 346 | 7 687 | 36 033 | 120 846 | |
| C: usługi, 8,5%, przychód 100 000 zł, koszty 30 000 zł | ryczałt | 6 111 | 9 967 | 16 078 | 30 801 |
| skala | 2 025 | 5 190 | 7 215 | 39 663 | |
| liniowy | 7 921 | 5 190 | 13 111 | 33 767 |
Wnioski z tabeli:
- Profil A zyskuje na ryczałcie prawie 20 tys. zł rocznie względem skali i ok. 11 tys. zł względem liniowego, bo koszty to tylko 6% przychodu.
- Profil B ma koszty na poziomie 55% przychodu. Mimo stawki 5,5% ryczałt jest tu najdroższy, bo podatek liczy się od 400 tys. zł, a składka zdrowotna wchodzi w najwyższy próg.
- Profil C przy niskim dochodzie korzysta na skali z kwoty zmniejszającej podatek, której ryczałt nie daje, i płaci niższą składkę zdrowotną.
Powtórz ten rachunek na własnych liczbach, bo ulga na start, preferencyjny ZUS i mały ZUS plus zmieniają wynik.
Kto nie może przejść na ryczałt?
Katalog wyłączeń zawiera art. 8 ustawy o ryczałcie. Ryczałtu nie stosuje się do podatników:
- opłacających podatek w formie karty podatkowej,
- korzystających na podstawie odrębnych przepisów z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego,
- osiągających w całości lub w części przychody z prowadzenia aptek, z kupna i sprzedaży wartości dewizowych (kantory) oraz z handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,
- wytwarzających wyroby akcyzowe, z wyjątkiem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,
- rozpoczynających działalność po jej przeniesieniu między małżonkami albo między działalnością samodzielną a spółką z małżonkiem, jeżeli przed zmianą płacili podatek na zasadach ogólnych.
Osobny przypadek to usługi dla byłego lub obecnego pracodawcy (art. 8 ust. 2). Jeśli świadczysz na rzecz pracodawcy usługi odpowiadające czynnościom, które w tym albo w poprzednim roku wykonywałeś u niego na etacie, tracisz prawo do ryczałtu od dnia uzyskania takiego przychodu do końca roku i płacisz podatek na zasadach ogólnych. Przejście z etatu na umowę B2B u tego samego pracodawcy w tym samym zakresie wyklucza ryczałt na rok przejścia i rok następny.
Jeśli w trakcie roku zaczniesz działalność wyłączoną, na przykład sprzedaż części samochodowych, tracisz ryczałt z dniem pierwszego takiego przychodu (art. 8 ust. 3). Wystarczy jedna faktura.
Limit przychodów na ryczałcie w 2026 i 2027 roku
Ryczałt możesz stosować w danym roku, jeżeli w roku poprzednim przychody z działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie nie przekroczyły 2 000 000 euro, a przy działalności wyłącznie w formie spółki suma przychodów wspólników nie przekroczyła tej kwoty (art. 6 ust. 4 pkt 1). Kwotę w euro przelicza się po średnim kursie NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 2).
| Rok podatkowy | Kurs przeliczeniowy | Limit 2 mln euro | Limit kwartalnych wpłat 200 tys. euro |
| 2026 | 4,2586 zł (tabela A NBP z 1 października 2025 r.) | 8 517 200 zł | 851 720 zł |
| 2027 | [UZUPEŁNIĆ 1.10.2026: kurs NBP EUR tabela A] | [UZUPEŁNIĆ 1.10.2026: kurs × 2 000 000, zaokrąglić do 100 zł] | [UZUPEŁNIĆ: kurs × 200 000] |
Limit na 2027 r. dotyczy przychodów osiągniętych w 2026 r. Przy przepisach obowiązujących dziś jest to 2 mln euro. Jeśli wejdzie w życie projekt opisany w następnej sekcji, będzie to 250 tys. euro.
Dwie zasady, które często umykają:
- Przekroczenie limitu w trakcie roku nie odbiera ryczałtu w tym roku. Warunek dotyczy przychodów z roku poprzedzającego, więc skutek następuje od 1 stycznia kolejnego roku.
- Rozpoczynający działalność mogą wybrać ryczałt bez względu na wysokość przychodów, jeżeli nie korzystają z karty podatkowej (art. 6 ust. 4 pkt 2). Limit zadziała dopiero w następnym roku.
Projekt limitu 250 tys. euro od 2027 roku: co zawiera i kogo dotyczy
29 września 2026 r. Rada Ministrów skierowała do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy o PIT, ustawy o CIT oraz ustawy o ryczałcie (druk sejmowy nr 3147, w wykazie prac rządu UD458), z wnioskiem o skrócenie postępowania, bo przepisy podatkowe powinny zostać ogłoszone do 30 listopada 2026 r. To projekt, a nie obowiązujące prawo. Przed nim są trzy czytania w Sejmie, Senat i podpis prezydenta.
W zakresie ryczałtu projekt przewiduje dwie zmiany:
| Element | Obecnie | Według projektu (druk nr 3147) |
| Limit przychodów z poprzedniego roku (art. 6 ust. 4 i 6) | 2 000 000 euro | 250 000 euro |
| Stawka od nadwyżki przychodów w trakcie roku (nowy art. 12 ust. 1 pkt 1a) | brak | 17% od nadwyżki ponad 300 000 euro sumy przychodów, z wyjątkiem najmu prywatnego i działów specjalnych produkcji rolnej |
| Od kiedy | przychody uzyskane od 1 stycznia 2027 r. |
Uzasadnienie projektu mówi wprost: w 2027 r. ryczałt będzie mógł stosować podatnik, jeżeli jego przychody osiągnięte w 2026 r. nie przekroczyły 250 tys. euro. Stawka 17% ma dotyczyć przychodów ponad 300 tys. euro osiągniętych w trakcie 2027 r. i kolejnych lat. Według uzasadnienia w 2024 r. przychody powyżej 250 tys. euro miało ok. 43 tys. ryczałtowców.
Art. 5 ust. 2 projektu uzależnia stosowanie nowej skali PIT od tego, czy 1 stycznia 2027 r. wejdą w życie także przepisy o CIT 22% i o obniżonym limicie ryczałtu. Wycięcie limitu w Sejmie wyłączy więc obniżkę PIT, o czym piszemy w tekście o trzecim progu podatkowym 2027.
Co to oznacza w liczbach, jeśli projekt zostanie uchwalony w obecnym brzmieniu:
| Przychód w 2026 r. | Obecne przepisy | Jeśli projekt wejdzie w życie |
| do 250 000 euro | ryczałt w 2027 r. możliwy | ryczałt w 2027 r. możliwy; ponad 300 000 euro przychodu w 2027 r. stawka 17% od nadwyżki |
| od 250 000 do 2 000 000 euro | ryczałt w 2027 r. możliwy | brak prawa do ryczałtu w 2027 r. |
| ponad 2 000 000 euro | brak prawa do ryczałtu | brak prawa do ryczałtu |
Kwota 250 tys. euro w złotych będzie znana po ogłoszeniu kursu NBP z 1 października 2026 r.: [UZUPEŁNIĆ 1.10.2026: kurs × 250 000]. Dla orientacji: przy kursie z 30 września 2026 r. (4,3672 zł) byłoby to 1 091 800 zł, czyli średnio ok. 91 tys. zł przychodu miesięcznie, a 300 tys. euro to 1 310 160 zł.
Przykład stawki 17%. Programista na ryczałcie 12% zamknął 2026 r. z przychodem 900 000 zł, więc w 2027 r. zostaje na ryczałcie. W 2027 r. osiąga 1 400 000 zł przychodu. Przy kursie 4,3672 zł nadwyżka ponad 300 tys. euro wynosi 89 840 zł. Zamiast 12% zapłaci od niej 17%, czyli ok. 4 492 zł więcej (przed odliczeniami). Ponieważ w 2027 r. przekroczy 250 tys. euro, w 2028 r. ryczałtu już nie wybierze.
Co warto zrobić przed końcem 2026 r., niezależnie od losów projektu:
- Policz przychód narastająco za 2026 r. z prognozą do grudnia.
- Porównaj liniowy i skalę na swoich kosztach. Kto straci ryczałt, co do zasady rozlicza się według skali (art. 9a ust. 1 ustawy o PIT). Liniowy wymaga oświadczenia do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu w 2027 r.
- Zbierz dokumenty kosztowe, bo na KPiR koszty trzeba udokumentować.
- Uporządkuj wykaz środków trwałych, który po przejściu na KPiR będzie podstawą amortyzacji.
- Sprawdź, czy program obsłuży KPiR i JPK_PKPIR od stycznia 2027 r., a nie tylko ewidencję przychodów.
Jak wybrać ryczałt i jak z niego zrezygnować?
Oświadczenie o wyborze ryczałtu składasz naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w roku podatkowym, albo do końca roku, jeżeli pierwszy przychód przypadł na grudzień (art. 9 ust. 1). Oświadczenie możesz złożyć na piśmie albo przez CEIDG (art. 9 ust. 1c), także we wniosku o wpis przy zakładaniu firmy.
| Pierwszy przychód w roku | Termin na oświadczenie |
| styczeń | 20 lutego |
| marzec | 20 kwietnia |
| grudzień | 31 grudnia |
Termin „do 20 lutego” jest więc prawdziwy tylko dla firm, które mają przychód już w styczniu.
Pozostałe zasady:
- Wybór obowiązuje także w kolejnych latach (art. 9 ust. 1b). Nie składasz oświadczenia co roku.
- Rezygnację lub wybór liniowego zgłaszasz w tym samym terminie, do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w roku (art. 9 ust. 1a i 1b).
- W spółce cywilnej i jawnej oświadczenie składają wszyscy wspólnicy, każdy w urzędzie skarbowym według swojego miejsca zamieszkania (art. 9 ust. 2).
- Nowa firma bez oświadczenia w terminie rozlicza się według zasad ogólnych i musi założyć księgę (art. 9 ust. 3).
Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku
Na ryczałcie składka zdrowotna zależy od przychodu osiągniętego od początku roku, a nie od dochodu. Podstawą jest przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, z wypłatami z zysku, za IV kwartał poprzedniego roku (za 2025 r.: 9 228,64 zł), a stawka to 9%.
| Roczny przychód | Podstawa wymiaru | Składka miesięczna 2026 | Rocznie |
| do 60 000 zł | 60% przeciętnego wynagrodzenia: 5 537,18 zł | 498,35 zł | 5 980,20 zł |
| od 60 000 do 300 000 zł | 100%: 9 228,64 zł | 830,58 zł | 9 966,96 zł |
| ponad 300 000 zł | 180%: 16 611,55 zł | 1 495,04 zł | 17 940,48 zł |
Od przychodu możesz odliczyć 50% składek zdrowotnych zapłaconych w roku podatkowym (art. 11 ust. 1a). Odliczenie dotyczy składek faktycznie zapłaconych w danym roku, więc składka za grudzień zapłacona w styczniu wchodzi do odliczenia w następnym roku.
Po przekroczeniu progu płacisz składkę według wyższego progu, a różnice za wcześniejsze miesiące wyrównuje roczne rozliczenie składki zdrowotnej.
Składka w 2027 r. zostanie przeliczona od przeciętnego wynagrodzenia za IV kwartał 2026 r., które GUS ogłosi w styczniu 2027 r. Kwoty: [UZUPEŁNIĆ w styczniu 2027: przeciętne wynagrodzenie z wypłatami z zysku za IV kw. 2026 × 60%, 100%, 180%, × 9%].
Ewidencja przychodów: co wpisać i jak ją prowadzić
Ewidencję przychodów prowadzisz odrębnie za każdy rok podatkowy, od dnia, od którego stosujesz ryczałt (art. 15 ust. 1 i 2). Przechowujesz ją w miejscu wykonywania działalności albo w biurze rachunkowym, któremu powierzyłeś jej prowadzenie (art. 15 ust. 4).
Zakres danych wyznacza struktura JPK_EWP w wersji 4, obowiązująca od 1 stycznia 2026 r. Każdy wpis zawiera:
| Pole JPK_EWP | Zawartość |
| K_1 | liczba porządkowa |
| K_2 | data wpisu |
| K_3 | data uzyskania przychodu |
| K_4 | numer dowodu, na podstawie którego dokonano wpisu |
| K_5 | numer KSeF faktury (opcjonalnie) |
| K_6, K_7 | kod kraju i numer identyfikacji podatkowej kontrahenta (opcjonalnie) |
| K_8 | kwota przychodu |
| K_9 | stawka ryczałtu dla tej kwoty |
| K_10 | uwagi, na przykład data otrzymania przychodu przy wpłatach kwartalnych |
Stawka jest przypisana do każdego wpisu, więc przy kilku rodzajach działalności ustala się ją na bieżąco, a nie na koniec roku.
Nieprowadzenie ewidencji albo prowadzenie jej niezgodnie z przepisami ma surową sankcję. Organ podatkowy określa wtedy niezaewidencjonowany przychód, także w drodze oszacowania, i nalicza od niego ryczałt w wysokości pięciokrotności właściwej stawki, nie wyżej niż 75% przychodu (art. 17).
JPK_EWP i JPK_ST: kto wysyła za 2026, a kto za 2027?
Art. 15 ust. 12 ustawy o ryczałcie nakazuje prowadzić ewidencję przychodów i wykaz środków trwałych w programie komputerowym i po zakończeniu roku przesłać je do urzędu skarbowego jako pliki JPK. Obowiązek wchodzi w dwóch etapach (art. 66 ustawy z 29 października 2021 r. zmieniającej ustawę o PIT).
| Grupa | Pierwszy rok w programie | Pierwsze pliki | Termin wysyłki |
| podatnicy obowiązani przesyłać JPK_V7M (czynni podatnicy VAT rozliczający się miesięcznie) | 2026 | JPK_EWP i JPK_ST za 2026 r. | do 30 kwietnia 2027 r. |
| pozostali, w tym rozliczający VAT kwartalnie (JPK_V7K) i zwolnieni z VAT | 2027 | JPK_EWP i JPK_ST za 2027 r. | do 30 kwietnia 2028 r. |
Podział według JPK_V7M i JPK_V7K pochodzi z broszur Ministerstwa Finansów do struktur JPK_EWP(4) i JPK_ST(1). Ryczałtowiec rozliczający VAT kwartalnie wchodzi więc w obowiązek dopiero w 2027 r., mimo że jest czynnym podatnikiem VAT.
Dwie rzeczy, o których trzeba wiedzieć:
- JPK_ST dotyczy także ryczałtowców. Struktura JPK_ST ma osobną część (węzeł EWP) dla wykazu środków trwałych prowadzonego przez podatników na ryczałcie. Kto ma środki trwałe w wykazie, wysyła dwa pliki.
- Pełnomocnictwo UPL-1 do podpisywania deklaracji obejmuje podpisywanie ewidencji i wykazu. Od 16 czerwca 2026 r. wynika to z art. 15 ust. 13a ustawy o ryczałcie, dodanego ustawą z 15 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 779). Biuro rachunkowe z UPL-1 nie potrzebuje osobnego upoważnienia.
Arkusz kalkulacyjny nie wygeneruje pliku JPK_EWP w strukturze XML ani go nie wyśle. Na co zwrócić uwagę przy wyborze programu, piszemy w tekście o wyborze oprogramowania księgowego dla małej firmy.
Terminy: ryczałt miesięczny, kwartalny i zeznanie PIT-28
| Obowiązek | Termin | Podstawa |
| wpłata ryczałtu miesięcznego | do 20. dnia następnego miesiąca, za grudzień do 20 stycznia | art. 21 ust. 1 |
| wpłata ryczałtu kwartalnego | do 20. dnia miesiąca po kwartale, za IV kwartał do 20 stycznia | art. 21 ust. 1a |
| zeznanie PIT-28 | od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego | art. 21 ust. 2 pkt 2 |
| JPK_EWP i JPK_ST | do upływu terminu na złożenie PIT-28 | art. 15 ust. 12 |
Wpłaty kwartalne mogą wybrać podatnicy rozpoczynający działalność oraz ci, których przychody w roku poprzednim nie przekroczyły 200 000 euro, czyli w 2026 r. 851 720 zł (art. 21 ust. 1b). O wyborze informujesz w zeznaniu PIT-28 za rok, w którym płaciłeś kwartalnie.
Zawieszenie działalności zwalnia z wpłat za okres zawieszenia (art. 21 ust. 1d).
Ryczałt a VAT i KSeF
Forma opodatkowania PIT nie wpływa na VAT. Ryczałtowiec może być czynnym podatnikiem VAT albo korzystać ze zwolnienia na tych samych zasadach co inni przedsiębiorcy. Status VAT decyduje też o tym, czy e-ewidencja obejmuje Cię od 2026 r., czy od 2027 r.
To samo dotyczy KSeF. Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązkowy Krajowy System e-Faktur objął podatników, którzy nie weszli do niego 1 lutego 2026 r. O tym, czy i od kiedy obowiązek Cię dotyczy, decydują przepisy o VAT, a nie forma opodatkowania podatkiem dochodowym. Do 31 grudnia 2026 r. można wystawiać faktury poza KSeF, jeśli łączna wartość sprzedaży udokumentowanej takimi fakturami nie przekracza 10 000 zł brutto miesięcznie. Szczegóły, także dla firm zwolnionych z VAT, opisujemy w tekście KSeF dla mikroprzedsiębiorców.
Faktury sprzedażowe są w KSeF, więc mogą być źródłem wpisów do ewidencji przychodów, jeśli program pobiera z niego dane.
Najem prywatny na ryczałcie
Najem prywatny, poza działalnością gospodarczą, od 2023 r. można opodatkować wyłącznie ryczałtem. Stawki to 8,5% przychodu do 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki (art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a). Małżonkowie, którzy złożą oświadczenie o opodatkowaniu całości przychodu przez jednego z nich, stosują próg 200 000 zł (art. 12 ust. 13).
Przy najmie prywatnym nie prowadzi się ewidencji przychodów (art. 15 ust. 3), a próg 100 000 zł liczy się odrębnie od przychodów z działalności (art. 12 ust. 14). Szczegóły w tekście o najmie prywatnym.
Ewidencja przychodów i JPK_EWP w programie KPiR Varico
Program Książka Przychodów i Rozchodów KPiR obsługuje zarówno podatkową księgę przychodów i rozchodów, jak i ewidencję ryczałtową. Obsługuje struktury JPK_PKPIR i JPK_EWP oraz integrację z KSeF, w tym automatyczne pobieranie faktur ustrukturyzowanych. Dla jednoosobowej działalności bez pracowników jest wersja KPiR JDG, która również prowadzi ewidencję ryczałtową.
Jeśli obejmie Cię e-ewidencja, program wygeneruje JPK_EWP z ewidencji prowadzonej na bieżąco. Jeśli stracisz prawo do ryczałtu, księgę przychodów i rozchodów poprowadzisz w tym samym programie. Pełną listę obsługiwanych struktur znajdziesz na stronie programu do JPK.
Program możesz sprawdzić przez 30 dni na własnych danych.
Najczęstsze pytania o ryczałt ewidencjonowany
Jakie są stawki ryczałtu w 2026 roku?
Według art. 12 ust. 1: 17% dla wolnych zawodów, 15% m.in. dla usług doradczych, reklamowych i prawnych, 14% dla usług zdrowotnych, architektonicznych i inżynierskich, 12% dla usług IT, 10% dla obrotu nieruchomościami, 8,5% dla pozostałych usług, 5,5% dla produkcji i budownictwa, 3% dla handlu i gastronomii oraz 2% dla działów specjalnych produkcji rolnej. Najem w działalności: 8,5% do 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki.
Jaki jest limit przychodów na ryczałcie w 2026 roku?
Ryczałt w 2026 r. stosuje podatnik, którego przychody w 2025 r. nie przekroczyły 2 mln euro, czyli 8 517 200 zł po kursie NBP z 1 października 2025 r. Rozpoczynający działalność mogą wybrać ryczałt bez względu na wysokość przychodów.
Czy od 2027 roku limit ryczałtu spadnie do 250 tys. euro?
Taką zmianę przewiduje rządowy projekt skierowany do Sejmu 29 września 2026 r. (druk nr 3147). Na 30 września 2026 r. to projekt, a nie obowiązujące prawo. Jeśli wejdzie w życie w obecnym brzmieniu, ryczałt w 2027 r. zachowa podatnik, którego przychody w 2026 r. nie przekroczyły 250 tys. euro, a od przychodów ponad 300 tys. euro w trakcie roku zapłaci 17%.
Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku?
Miesięcznie 498,35 zł przy przychodach do 60 000 zł, 830,58 zł przy przychodach od 60 000 do 300 000 zł i 1 495,04 zł przy przychodach powyżej 300 000 zł. Kwoty wynikają z przeciętnego wynagrodzenia za IV kwartał 2025 r. (9 228,64 zł) i stawki 9%. Połowę zapłaconych w roku składek można odliczyć od przychodu.
Do kiedy trzeba złożyć oświadczenie o wyborze ryczałtu?
Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w roku podatkowym, a przy pierwszym przychodzie w grudniu do końca roku. Oświadczenie składasz naczelnikowi urzędu skarbowego albo przez CEIDG. Wybór obowiązuje w kolejnych latach, dopóki go nie zmienisz.
Kto nie może przejść na ryczałt?
Nie mogą go wybrać m.in. apteki, kantory, sprzedawcy części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych, producenci wyrobów akcyzowych (poza energią z OZE) oraz podatnicy na karcie podatkowej. Ryczałt traci też osoba, która świadczy na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy usługi odpowiadające pracy wykonywanej na etacie w tym lub poprzednim roku. Katalog zawiera art. 8 ustawy o ryczałcie.
Kto musi wysłać JPK_EWP za 2026 rok?
Ryczałtowcy obowiązani przesyłać miesięczne pliki JPK_V7M. Wysyłają JPK_EWP za 2026 r., a jeśli prowadzą wykaz środków trwałych, także JPK_ST, w terminie złożenia zeznania PIT-28, czyli do 30 kwietnia 2027 r. Pozostali ryczałtowcy, w tym rozliczający VAT kwartalnie i zwolnieni z VAT, wysyłają pliki po raz pierwszy za 2027 r.
Czy ewidencję przychodów można prowadzić w Excelu?
Od roku, za który obowiązuje Cię e-ewidencja, nie. Art. 15 ust. 12 ustawy o ryczałcie wymaga programu komputerowego i przesłania ewidencji w strukturze JPK_EWP, a arkusz kalkulacyjny takiego pliku nie tworzy ani nie wysyła.
—-
Stan prawny: 30 września 2026 r.
Podstawy prawne: art. 4, 6, 8, 9, 11, 12, 15, 17 i 21 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 843, z późn. zm.); ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2026 poz. 779); art. 66 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 poz. 2105, z późn. zm.); art. 9a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.); ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Projekt: rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, druk sejmowy nr 3147 z 29 września 2026 r. (UD458).
